Ik Leer Eigenlijk Helemaal Niet Zoveel van Vragen Stellen aan een Chatbot

Het is een typisch voorbeeld van de weg van de minste weerstand kiezen: vragen stellen aan een LLM. Het scheelt natuurlijk ontzettend veel denkwerk en onderzoek, maar juist daar merk ik dat het bij mij misgaat.

Ik laat AI bijvoorbeeld veel documentatie beoordelen. Voor mijn werk moet ik gigantisch veel lezen: van systeemarchitecturen tot application designs, van gedetailleerde werkinstructies tot uitgebreide BRS’en (Business Requirement Specifications), van lange en talloze e-mails tot process flows. Echt een enorme hoeveelheid informatie.

Mijn werkgever moedigt het gebruik van AI zelfs aan. We hebben binnen het bedrijf zelfs een Microsoft Copilot-abonnement. Toch begin ik me hier steeds meer tegen te verzetten. Er zit namelijk nogal een verschil tussen informatie simpelweg opzoeken en die informatie daadwerkelijk onthouden. En ik merk dat ik maar weinig onthoud.

Daar zit natuurlijk wel wat nuance in, want veel van de informatie die ik voor mijn werk moet onthouden, moet ik mezelf min of meer dwingen om te leren. Waarom? Omdat ik, als ik eerlijk ben, gewoon niet zoveel interesse heb in mijn werk. Zo simpel is het. Ik hou ervan om me met mijn eigen zaken bezig te houden, niet met die van iemand anders.

De enige reden dat ik werk, is om geld te verdienen. Dat is het. Ik werk niet omdat ik het geweldig vind of omdat ik ooit wakker werd met de droom om precies het werk te gaan doen dat ik nu doe. Dit is gewoon mijn bijdrage aan de maatschappij. Ik ruil mijn tijd en energie in voor geld, zodat ik de monden onder mijn dak kan blijven voeden. En voordat je begint: nee, het heeft voor mij weinig zin om een andere baan te zoeken, want er is simpelweg geen baan waar ik echt enthousiast van word. Voor mij voelt dit eigenlijk precies zoals school vroeger voelde, toen ik nog een jong en behoorlijk lastig joch was: ik moet dingen leren en onthouden waar ik geen bal om geef.

Wanneer ik wel ergens om geef of iets ontzettend leuk vind om te doen, zuig ik alle informatie op als een spons. Maar dan neem ik er ook echt de tijd voor en stop ik er moeite in om het daadwerkelijk te leren. Ik lees wat er te lezen valt aandachtig, markeer zinnen, maak aantekeningen of schrijf bepaalde stukken zelfs opnieuw in mijn eigen woorden om er zeker van te zijn dat ik het echt begrijp. Ik praat erover met anderen en leg de materie aan ze uit alsof ik degene ben die hen moet leren hoe het allemaal werkt.

Dat is voor mij leren.

Maar goed, voorlopig zit ik nog met mijn baan opgescheept. Totdat ik mezelf er met schrijven of creëren uit heb gewerkt, zal ik ermee moeten dealen. En ermee dealen wordt een stuk makkelijker wanneer je weet waar je het over hebt. Voor mij komt het er dus op neer dat ik moet leren wat er geleerd moet worden. Laten we het maar de “gepassioneerde manier” noemen, waarbij ik terugval op de dingen die ik net noemde:

• Intensief lezen.

• Belangrijke zinnen of woorden markeren.

• Opmerkingen toevoegen en aantekeningen maken.

• Met mijn collega’s over de materie praten.

• Aan mijn vrouw uitleggen waar ik mee bezig ben of wat ik probeer te bereiken, wat op z’n zachtst gezegd een behoorlijk uitdagende onderneming is. En dat ligt niet aan haar, maar volledig aan mij, omdat ik het ontzettend lastig vind om dingen over mijn werk uit te leggen zonder meteen in jargon te vervallen.

Ik vind trouwens het voorbeeld geweldig waarbij je moet proberen aan een buitenaards wezen uit te leggen wat een boterham met pindakaas is.

Maar goed, hoewel ik mijn tijd liever aan iets anders zou besteden, zie ik ook wel de voordelen van mijn werk. Het zorgt er namelijk voor dat mijn hersenen niet lui worden, TENMINSTE, als ik AI buiten beschouwing laat. Ik heb de andere kant inmiddels ervaren en geloof me: dat is niet bepaald leuk. Want niet weten wat je geacht wordt te weten, is behoorlijk frustrerend.

In eerste instantie leek het allemaal zo efficiënt. Copilot even door een paar documenten laten gaan en mijn vragen laten beantwoorden. Ik hoefde de antwoorden alleen nog maar te controleren en klaar, dacht ik.

Totdat ik tijdens meetings of gesprekken met mensen ineens moeite had om zelfs vrij eenvoudige vragen te beantwoorden.

Waarom?

Omdat deze manier van informatie of data ophalen nauwelijks iets in gang zet waardoor ik het daadwerkelijk onthoud. Het helpt me niet om concepten of systemen echt te begrijpen. Zelf uitzoeken doet dat wel. En voor mij is dat simpelweg de enige manier.

Ik krijg steeds meer het idee dat AI ons laat vergeten hoe we eigenlijk dingen zouden moeten leren. Ik heb voorbeelden gezien en mensen horen vertellen dat AI je juist kan helpen bij het leren van iets, maar nee, op dit moment voel ik me daar niet zo comfortabel bij.

Ik heb bijvoorbeeld geprobeerd AI mij vragen te laten stellen over bepaalde materie. Dat werkte op zich prima, alleen lijkt het onthouden van de antwoorden voor mij alsnog vrijwel onmogelijk.

Dus voor mij wordt het weer ouderwets leren.

En dan is er nog iets wat ik wil benoemen: hoe goed het voelt wanneer je iets hebt geleerd nadat je er echt moeite voor hebt gedaan. Dat noem ik “verdiende dopamine”.

Ik heb dat zelfs met schrijven.

Wanneer ik iets heb geschreven waarvoor ik echt de tijd heb genomen om er diep over na te denken, of waarbij ik daadwerkelijk dingen ben gaan opzoeken, aantekeningen heb gemaakt en onderzoek heb gedaan, dan voel ik me na publicatie ontzettend voldaan.

Op mijn werk werkt het precies hetzelfde wanneer ik de tijd neem om daadwerkelijk te weten waar ik het over heb.

Ja, het duurt langer.

En nee, niet iedereen heeft daar tegenwoordig nog het geduld voor.

Maar dat is niet mijn probleem.

Nu ben ik benieuwd naar jou: hoe ervaar jij dit? Besteed jij ook veel tijd aan AI om iets te leren en eindig je vervolgens met het gevoel dat je alsnog niets weet, of ligt dat gewoon aan mij?

© 2026 Wesley van Peer. Alle rechten voorbehouden.

☕ Trakteer me op een koffie als je mijn werk wilt steunen.